Populasyon Genetiği

Belli bir bölgede yaşayan aynı türün fertleri topluluğuna populasyon denir. Populasyonu oluşturan her birey kendine özgün gen bileşimi taşır. Bu gen bileşimlerinin toplamına gen havuzu denir. Kısaca, bir popülasyonun bütün genlerine gen havuzu denir. Gen havuzunda bir genin bulunma sıklığı o genin frekansını belirler. Bir karakterle ilgili genlerin frekansları toplamı daima 1’e eşittir. p, baskın genin oranını, q ise çekinik genin oranını belirtirse p+q=1 olur.

Bir populasyondaki genlerin frekansını etkileyen kuvvetler yoksa populasyon dengededir, gen frekansları ve birey oranları sabittir. Popülasyonlardaki denge uzun süre kalamaz. Gen frekanslarını etkileyen faktörler her zaman bulunabilir. Bu faktörler; mutasyonlar, seleksiyon, migrasyon, izolasyon ve aile içi evlenmeler olmak üzere 5 tanedir.

Mutasyonlar

Bir popülasyonda her kuşakta az miktarda da olsa mutasyonlar meydana gelebilir. Bir genin alleli mutasyona uğradığı zaman bu mutasyon yararlı ise popülasyonda devam eder. Dolayısıyla gen havuzundaki frekansı da değiştirmiş olur. Ancak bir müddet sonra gen havuzu tekrar dengeli hale gelir. Eğer gende zararlı bir mutasyon meydana gelmişse, fert öleceği için bu gen kaybolacaktır. Bu durumda da gem frekansı değişecektir.

Seleksiyon

Gen frekansının değişmesinde diğer bir etken de seleksiyondur. Seleksiyon çevreye uygun varyasyonlara sahip bireylerin seçilip, diğerlerinin elenmesidir. Bazı genlerin frekansı artar bazısının azalır.

Migrasyon

Bir popülasyondaki belirli karakteri taşıyan fertler bazı durumlarda diğer bir popülasyona göç edebilirler. Böylece bir popülasyonun gen havuzundaki bir genin frekansı azalırken diğer bir popülasyonun gen havuzundaki genlerin frekansında artış meydana gelebilir.

İzolasyon

Tabiattaki popülasyonlar arasında genetik, fizyolojik, ekolojik ve davranışla ilgili çeşitli izolasyon mekanizmaları vardır. En önemlisi ise coğrafik izolasyondur, populasyonlar coğrafik olarak ayrıldığı zaman bulundukları çevrede yaşamlarını sürdürebilmeleri için mutasyon ve seleksiyonla farklı gen havuzu oluştururlar. Böylece yeni alt türler oluşur.

Aile İçi Evlenmeler

Bu tip evlenmeler resesif genlerin bir araya gelmelerine yani homozigot hastalıklı fertlerin ortaya çıkmasına sebep olur. Bu hastalıklar öldürücü ise böyle bir evlenme resesif genin popülasyondaki frekansını azaltır.